دشتک

از سالهای نوجوانی که با نام  علمای بزرگ، سادات شریف صدر الدین و غیاث الدین منصور دشتکی به عنوان موسسین مدرسه علمیه منصوریه و اساتید ملاصدرای معروف (صاحب نظریه حرکت جوهری در فلسفه اسلامی) آشنا شدم، همواره به دلیل آنکه از اطرافیان شنیده میشد که آن بزرگواران اصالتا از اهالی دشتک مرودشت(زادگاه ما) هستند احساس عاطفی ویژه ای به اینجانب دست می داد و خود نیز به مساله ی هم محلی بودن ایشان دامن میزدم. از سال گذشته تصمیم گرفتم در این مورد تحقیق و تکلیف خویش را با مساله مشخص نمایم. بدون تردید یافتن پاسخ مستند و دقیق این پرسش خواسته بسیاری از هم محلیهای گرامی و بویژه نسل جوان و فرهیخته آن نیز هست.

حضور در مدرسه منصوریه شیراز و جستجو و پرس و جو در این مورد به نتیجه مورد نظر منتهی نشد. تا اینکه در کتابخانه ها و اینترنت با آثار استاد فلسفه اسلامی حجت الاسلام دکتر قاسم کاکایی آشنا شدم. کاکایی استاد فلسفه اسلامی در دانشگاه شیراز است و بیش از هر کس دیگری در ارتباط با  حکمت در مکتب شیراز قلم زده است. به خاطر همین در "گردهمایی مکتب شیراز" در سال گذشته(۱۳۸۷) دبیری بخش حکمت و فلسفه بر عهده ایشان بود. خلاصه سخن آنکه کاکایی همه ابعاد زندگی خاندان دشتکی را مورد کند و کاو قرار داده است.

برای آنکه خوانندگان عزیز بیش از این معطل نمانند باید اشاره کنم که کاکایی در پاورقی یکی از شماره های نشریه (خردنامه صدرا) که در سایت ایشان نیز موجود است(www.kakaie.com) مستقیما به این موضوع پرداخته است. وی اشاره می کند که:

" این محله "دشتک" را نباید با بخش دشتک که از حوالی مرودشت

 است اشتباه کرد. دشتک نام یکی از قدیمی ترین و اصلی ترین

 محله های شیراز است که در نزدیکی حرم مطهر شاهچراغ(ع)

 قرار دارد و هم اکنون "مدرسه منصوریه" در آن محله واقع شده

 است و امروز بیشتر با نام محله لب آب خوانده می شود. بنابر این

 لفظ "دشتکی شیرازی" نه تنها تناقضی ندارد بلکه برای این آورده

 شده که با دشتک خارج از شیراز اشتباه نشود".

کاکایی در جای دیگری می نویسد:

"دشتک یکی از محلات قدیمی شیراز است که تا عهد کریمخان زند

 یکی از محلات مستقل بود. اما در این دوران چون حصار شیراز را

 کوچک کردند این محله با "سر دزک" و "بازار مرغ" به هم پیوستند و

 بخشی از آن را جزء محله "لب آب" قرار دادند".

بنابر این خاندان بزرگ دشتکی که در قرون ۸،۹ و ۱۰ ه.ق چراغ فلسفه اسلامی را در شیراز برافروختند و خواجه نصیر را به ملاصدرا پیوند دادند و از انقطاع حکمت ایرانی-اسلامی جلوگیری نمودند از اهالی محله دشتک شیراز بودند. بزرگی این خاندان به حدی است که صرف حضورشان در حوزه تمدن اسلامی مایه مباهات است چه رسد به اینکه آنها ایرانی و از اهالی فارس نیز باشند.

بدون تردید دشتک ما به قدری مملو و مشحون از جاذبه ها و مفاخر است که مرزهای هویت محلی ما را محکم کرده است. برای تقویت این هویت و کشف و معرفی و پاسداشت عناصر آن به جنبشی فرهنگی و علمی در میان جوانان فرهیخته آن نیاز است.

به امید تحقق این امر

عباد اله همتی دشتکی